سبد خرید خالی است.
Attention Deficit/Hyper Activity Disorder (ADHD) یا اختلال کاستی توجه/بیش فعالی اختلال رایجی در کشور ما است که مشکلات زیادی برای افراد مبتلا و خانواده آنها ایجاد می‌کند. تشخیص زودهنگام و در کودکی زمینه را برای دریافت آموزش‌های موردنیاز فرد و خانواده ایجاد می‌کند و می‌تواند از تشدید مشکلات جلوگیری کند. در این مقاله نحوه تشخیص بیش فعالی را می‌خوانیم و بررسی می‌کنیم مشاوره کودکان بیش فعال چیست و چگونه انجام می‌شود؟
فهرست محتوا
نحوه تشخیص بیش فعالی در کودکان
اولین و مهم‌ترین نکته برای تشخیص بیش فعالی، بررسی طولانی مدت توسط متخصص است. برخی بازیگوشی‌ها یا تعارضات کودک ممکن است از طرف خانواده یا اطرافیان به معنای بیش فعالی باشد در حالی که کودک فقط سعی در ابراز خود و کمبودهایش دارد.
به دلیل نیاز به بررسی طولانی مدت و نیاز به حضور کودک در چندین محیط مختلف، سن تشخیص ADHD از 12 سالگی است. ممکن است برخی علائم قبل از این سن وجود داشته باشند اما بررسی طولانی مدت باعث می‌شود تا رفتارهای زودگذر ناشی از ناملایمات به عنوان عامل تشخیصی قرار نگیرند و از اشتباه در تشخیص گذاری جلوگیری شود.
علائم ADHD چیست؟
ADHD دو شاخص اصلی یعنی کاستی توجه و بیش فعالی دارد. در اکثر موارد کاستی توجه و بیش فعالی همزمان با یکدیگر وجود دارند اما ممکن است فقط بیش فعالی یا فقط کاستی توجه وجود داشته باشد. شاخص تکانشگری در همه مبتلایان وجود دارد.
کاستی توجه:
- در حفظ توجه ناتوان است.
- به نظر می‌رسد که حرف ها را نمی‌شنود.
- به سادگی حواسش پرت می‌شود.
- به جزئیات اهمیت نمی‌دهد و اشتباهات ساده در فعالیت‌هایش دارد.
- کارها را به پایان نمی‌رساند یا دستورالعمل‌ها را فراموش می‌کند.
- در رفتار و کارهایش نامنظم است.
- وسایل و اشیای مهم را گم می‌کند.
- مسائل مهم را فراموش می‌کند.
- کارهایی که نیازمند تلاش مستمر هستند را رها می‌کند.
بیش فعالی:
- مدام در حال حرکت است به طوری که انگار موتوری وی را به حرکت در می‌آورد.
- نمی‌تواند زیاد بنشیند.
- مدام دست و پاهایش را تکان می‌دهد.
- زیاد حرف می‌زند.
- در شرایطی که اجازه‌اش را ندارد مدام می‌دود، سروصدا می‌کند یا از بلندی‌ها بالا می‌رود.
- توانایی بازی یا کار کردن در سکوت را ندارد.
تکانش گری:
- بدون فکر کردن حرکت می‌کند یا حرف می‌زند.
- بدون توجه به ماشین‌‌ها وارد خیابان می‌شود.
- در رعایت صف ناتوان است.
- توانایی صبر کردن را ندارد.
- وقتی از او چیزی می‌پرسید قبل از اتمام سوال پاسخ می‌دهد.
- مدام حرف بقیه را قطع می‌کند.
متخصص این اطلاعات را از طریق مشاهده کودک، صحبت با خانواده و در صورت نیاز صحبت با معلم و اعضای مدرسه کسب می‌کند. وجود کوتاه مدت این علائم اهمیت تشخیصی ندارد. علائم باید در حداقل دو محیط متفاوت مثلا خانه و مدرسه وجود داشته باشند.
در کودک 12 الی 17 ساله حداقل 6 علامت باید وجود داشته باشد. در افراد بزرگتر از 17 سال وجود 5 علامت کافی است. علائم به شدت عملکرد کودک مثل تحصیل، رابطه با همسالان و… را تحت تاثیر قرار می‌دهند. علائم قبل از 12 سالگی شروع شده‌اند و حداقل 6 ماه به طور پیوسته وجود داشته‌اند.
اهمیت مشاوره کودکان بیش فعال چیست؟
فرزندان شما، نتیجه زندگی‌تان هستند؛ روی تربیت و آینده آنها قمار نکنید!
مشاوره آنلاین فرزندپروری
بزرگترین دلیل برای اهمیت تشخیص و مشاوره کودکان بیش فعال جلوگیری از بروز آسیب در عملکرد و زندگی روزمره کودک است. علائم بیش فعالی باعث می‌شوند تا کودک توانایی توجه به درس و مدرسه خود را نداشته باشد و در روابط بین فردی باعث ایجاد تعارض شود. بخش مهم تعارضات در روابط بین فردی، رابطه کودک با والدین خود است.
فعالیت بیش از حد می‌تواند باعث کلافگی والدین شود که این کلافگی خطر واکنش‌های نامناسب را افزایش می‌دهد. در این شرایط ممکن است کودک در نوجوانی یا بزرگسالی مبتلا به اختلالات روانشناختی دیگری نیز شود. رایج‌ترین این اختلالات شامل این موارد هستند:
- اختلال سلوک یا ضداجتماعی
- اختلالات خورد و خوراک
- افسردگی
- اضطراب
- اختلالات خواب
علاوه بر اختلالات روانشناختی، برخی الگوهای رفتاری در افراد مبتلا که درمان دریافت نمی‌کنند دیده می‌شود:
- مصرف مواد مخدر یا الکل یا دخانیات
- ناتوانی در پیدا کردن و حفظ شغل
- روابط نامتعادل
- رها کردن تحصیل
- رفتارهای خطرناک که منجر به آسیب یا مشکلات قانونی می‌شوند.
مشاوره کودکان بیش فعال چگونه است؟
بعد از تشخیص بیش فعالی در کودک، اولین هدف متخصص سلامت روان آگاهی رسانی به خانواده کودک است. واکنش صحیح به رفتارهای نامناسب کودک اهمیت زیادی در تربیت و آینده وی دارد و به همین دلیل هرچقدر خانواده اطلاعات بیشتری درباره نحوه رفتار صحیح با کودک داشته باشند، نتیجه بهتری می‌گیرند.
پس از این متخصص با کمک روش‌های مختلف سعی می‌کند تا نظم را وارد زندگی کودک کند. بخش پیش پیشانی مبتلایان به ADHD کم‌کارتر از حد معمول است و این بخش مسئول کنترل تکانه و برنامه‌ریزی است. با پیگیری و خانواده و برنامه‌ریزی با کمک کودک، تلاش می‌شود تا فعالیت‌های ضروری برنامه مشخصی داشته باشند.
پس از آن مهارت‌هایی مثل مهارت حل مسئله، مهارت حل تعارضات و مهارت برقراری ارتباط صحیح به کودک آموزش داده می‌شود. این مهارت‌ها به کودک اجازه می‌دهند تا به مرور زمان بدون نیاز به حمایت و پیگیری خانواده قادر به کسب استقلال خود در زمینه مدیریت رفتار باشد.
پس از این، برنامه‌هایی برای حفظ رفتارهای سالم اجرا می‌شوند. رایج‌ترین و موثرترین برنامه سیستم کوپنی است. در این سیستم کودک با انجام دادن کارهایی که برایش دشوار است، امتیاز یا کوپنی به دست می‌آورد که با جمع کردن آنها قادر به دریافت حق فعالیت‌های موردعلاقه خود را پیدا می‌کند.
نقش خانواده در مشاوره کودکان بیش فعال چیست؟
خانواده نقش بسیار پررنگی در کمک به کودک دارند. معمولا در ماه‌های اولیه جلسات مشاوره فقط خانواده با متخصص در ارتباط هستند تا شکل تربیتی و رفتاری مناسب مواجهه با کودک را یاد بگیرند. در ادامه به برخی نکات مهم می‌پردازیم:
- ثابت قدمی در رفتار با کودک بیش فعال اهمیت زیادی دارد. اگر قولی به وی می‌دهید باید آن را اجرا کنید؛ اگر برای یک پاداش یا فعالیت شرطی تعیین کردید، فقط با رعایت شرط حق دادن آن به کودک را دارید.
- در کنار ثابت قدمی باید همدلی نیز وجود داشته باشد تا نحوه تربیت کودک استبدادی نشود. همدلی رکن اصلی ارتباط سالم والد و فرزند است. نکته مهم این است که همدلی نباید جایگزین تربیت شود.
- حفظ آرامش در بسیاری از والدین کودکان مبتلا به بیش فعالی دشوار است. با این حال رفتار عادلانه و به دور از خشونت یا کینه در رفتار با کودک اهمیت بسیار زیادی دارد. فراموش نکنید که برای سلامت روان خود نیز وقت بگذارید.
- در پیگیری کارها و مسئولیت‌های کودک مثل انجام دادن تکالیف، نصیحت‌گر یا سخت‌گیر نباشید. اجازه دهید کودک با عواقب کم‌کاری خود مواجه شود.
- خط قرمزی برای رفتارهای کودک داشته باشید. برای مثال مشخص کنید که اگر داد بزند یا آسیبی به چیزی یا کسی وارد کند تنبیه می‌شود.
- در تشویق یا تنبیه کودک برای وی توضیح دهید که دلیل رفتار شما چیست تا کینه‌توزی در وی ایجاد نشود.
در نهایت فراموش نکنید که هر کودک منحصر به فرد است و این نکات مهم شاید بهترین گزینه برای شما نباشند. به همین دلیل بهتر است با مشورت با یک متخصص از نکات و تکنیک‌هایی استفاده کنید که بهترین گزینه برای کودک شما است.
درباره خدمات ما اطلاعات بیشتری کسب کنید:
- مشاوره آنلاین زوج درمانی
- مشاوره آنلاین فرزندپروری
کلام آخر
والدگری برای کودک بیش فعال می‌تواند دشوار باشد و مشکلاتی که به دلیل بیش فعالی ممکن است برای کودک ایجاد شود، می‌تواند تاثیرات منفی زیادی بر زندگی وی داشته باشد. به همین دلیل پیگیری این مشکل و کمک گرفتن از مشاوره کودکان بیش فعال اهمیت زیادی دارد.
منابع:
دسته‌بندی‌ها:
فرزندپروری